UNIQA ubezpieczenia online
Zaloguj

Promocje
UNIQA TFI

Promocje i oferty specjalne dla klientów, którzy inwestują z UNIQA TFI

Promocja 200 za 200
Emerytura i inwestycje

Czas czytania:

Emerytura a podatek dochodowy w 2023 roku. Ile wynosi przeciętna emerytura w Polsce i najniższe świadczenie z ZUS? Co z powszechnym wiekiem emerytalnym?

Około 6 mln emerytów w Polsce pobiera świadczenia w różnej wysokości od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przyznanie go możliwe jest po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego oraz opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne. Wyliczone przez ZUS świadczenie zwykle jest niższe od tego, jakie rzeczywiście otrzymuje emeryt. Czy wiąże się to z kwestiami podatkowymi? Czy od świadczenia naliczana jest danina dla fiskusa?

Starsza kobieta zastanawia się, czy musi zapłacić podatek dochodowy od emerytury

POWSZECHNY WIEK EMERYTALNY - 60 LAT DLA KOBIET I 65 LAT DLA MĘŻCZYZN

System emerytalny w Polsce obejmuje trzy różne filary, z których pierwszy to ZUS, drugi OFE, a trzeci jest dobrowolny i obejmuje m.in.:

  • IKE – Indywidualne Konta Emerytalne, prowadzone przez wybraną instytucję finansową, która lokuje środki przyszłych emerytów w różne aktywa np. IKE obligacje,
  • IKZE – co to jest? To Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego,
  • PPE – Pracownicze programy emerytalne,
  • PPK – Pracownicze Plany Kapitałowe.

IKE czy IKZE są dobrowolną formą odkładania na przyszłą emeryturę i każdy, kto chce, może tak oszczędzać. Natomiast środki na koncie w ZUS i w OFE, na subkoncie utworzonym w Zakładzie, kształtują wysokość przyszłej emerytury. Otrzyma się ją dopiero po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, który dla kobiet wynosi 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat. Kobiety i mężczyźni muszą odprowadzać składki emerytalne, by móc otrzymać wypłatę świadczenia. Jego wysokość zależy od dwóch zmiennych:

  • wysokości kapitału początkowego na koncie emerytalnym w ZUS,
  • średniej dalszej przewidywanej długości życia, publikowana przez Główny Urząd Statystyczny.

Z uwagi na fakt, że dalsza długość życia u mężczyzn jest statystycznie krótsza niż u kobiet i przechodzą oni na emeryturę później, dłużej odkładają składki, mają przeciętnie wyższą emeryturę wypłacaną z ZUS. Do przejścia na świadczenie nie wystarczy osiągnięcie wieku emerytalnego. Trzeba też złożyć wniosek o emeryturę do ZUS.

Zakład podaje, że w marcu 2023 roku średnia emerytura wyniosła 3 311,61 zł brutto. To wysokość przeciętnego świadczenia w Polsce po waloryzacji, przy czym dla mężczyzn wynosiło 4 103,07 zł, a dla kobiet – 2 792,86 zł.

CZY EMERYTURY I RENTY Z ZUS SĄ OPODATKOWANE? JAKI JEST PODATEK OD EMERYTURY?

Na to pytanie nie można odpowiedzieć w sposób jednoznaczny, ponieważ w wyniku wprowadzenia Polskiego Ładu część emerytów została zwolniona z konieczności odprowadzania podatku dochodowego od osób fizycznych, dlatego ich świadczenia pozostają nieopodatkowane.

Do końca 2021 roku obowiązywały natomiast zasady, według których od emerytur były pobierane:

  • Składka zdrowotna w wysokości 9 proc., ale 7,75 pkt proc. było pokrywane z zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, a pozostałe 1,25 proc. z kwoty netto świadczenia.
  • Zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 17 lub 32 proc., w zależności od tego, jaką wysokość dochodów mają emeryci.

Dlatego do obliczenia emerytury netto należało odjąć od kwoty brutto zaliczkę podatkową i składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Obecnie jednak obowiązuje reforma przeprowadzana pod hasłem „Emerytura bez podatku” w ramach Polskiego Ładu, w wyniku czego świadczenia do 2500 zł są nieopodatkowane. Ponad tę kwotę podatek PIT jest naliczany, ale zaliczka szacowana jest od kwoty nadwyżki ponad 2500 zł świadczenia, a do tego stosowana jest niższa stawka skali podatkowej - zwykle 12-procentowa stawka PIT.

NOWE EMERYTURY BEZ PODATKU W 2022 i 2023 W POLSCE – DLA KOGO?

Rozwiązanie polegające na zwolnieniu emerytur i rent od opodatkowania weszło w życie z dniem 1 stycznia 2022 roku. Zmiana w prawie podatkowym polega na tym, że emerytury i renty do kwoty 2500 zł miesięcznie nie są opodatkowane, czyli kwota daniny powiększa sumę takich świadczeń.

Rząd szacował, że na reformie zyska 95 proc. wszystkich osób pobierających świadczenia, choć tylko 2/3 z nich w ogóle nie zapłaci podatku od przyznanych środków. Osoby otrzymujące emeryturę w kwocie przekraczającej 2,5 tys. zł także odczują korzyści wynikające z Polskiego Ładu, choć w mniejszym zakresie.

Zwolnienie od podatku nie dotyczy wyłącznie emerytur. Podatek dochodowy może w ogóle nie być pobierany od różnych wynagrodzeń i świadczeń dzięki zwiększeniu kwoty wolnej od daniny do 30 tys. zł. Dlatego też świadczeniobiorca otrzymujący miesięcznie nie większe niż 2,5 tys. brutto nie płaci podatku i zyskuje od około 70 zł do nawet 180 zł miesięcznie.

Pomimo zwolnienia podatkowego, emeryci i renciści dalej muszą wiedzieć, że z ich świadczenia odprowadzane są składki na ubezpieczenie zdrowotne.

ZMIANA STAWKI SKALI PODATKOWEJ – JAK WPŁYNĘŁA NA WYSOKOŚĆ EMERYTURY W 2022 I 2023 r.?

Z dniem 1 lipca 2022 roku rząd zdecydował się na obniżenie wysokości stawki podatkowej dla pierwszego progu skali, z 17 do 12 proc. Zmalała również roczna kwota zmniejszająca podatek do 3600 zł - miesięcznie z poziomu 425 zł do 300 zł. Od 1 lipca 2022 roku z emerytur i rent jest potrącana zaliczka na podatek dochodowy według stawki 12 proc., pomniejszana o 1/12 kwoty zmniejszającej, czyli o 300 zł.

Przeciętna korzyść dla emeryta pobierającego emeryturę z ZUS wynosiła około 726 zł rocznie. Od lipca emeryci, którzy pobierają od 2,5 do 9,3 tys. zł na rękę, otrzymać mogą świadczenie wyższe o kilkadziesiąt złotych niż jeszcze w czerwcu bieżącego 2022 roku. Najwięcej na zmianie w podatkach zyskają seniorzy, którym ZUS przelewa co miesiąc około 4920 zł – 120 zł.

ROCZNE ROZLICZENIE PODATKOWE EMERYTA – JAK OPODATKOWAĆ ŚWIADCZENIE EMERYTALNE W PIT?

Jeśli emeryci uzyskują dochody zwolnione w całości z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie mają automatycznie obowiązku składania zeznania. Mogą rozliczyć się na jednej deklaracji PIT z małżonkiem otrzymującym opodatkowane dochody, co pozwoli małżeństwu na obniżenie wysokości należnego fiskusowi podatku.

Emerytom informację podatkową PIT-11A wystawia Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS kieruje PIT-11A do świadczeniobiorcy, jeśli otrzymywał on emeryturę przez cały rok i z jej rozliczenia wynika kwota nadpłaty. W takim przypadku konieczne będzie rozliczenie się z fiskusem albo za pośrednictwem automatycznie wygenerowanego w usłudze e-PIT zeznania PIT-37, albo samodzielnie na takim samym druku, który po wypełnieniu należy złożyć do właściwego względem Twojego miejsca zamieszkania urzędu skarbowego.

PIT-0 DLA PRACUJĄCYCH EMERYTÓW

Polski Ład, wprowadzony od 1 stycznia 2022 roku, spowodował, że emeryci zyskali nową preferencję podatkową w postaci tzw. PIT-0. Mogą z niej skorzystać pracujący świadczeniobiorcy, ale dopiero po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego, tj. 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, pod warunkiem że mimo przysługującego im prawa do świadczenia, nie pobierają go. Dotyczy to także sytuacji, w której dana osoba jest uprawniona do uzyskania:

  • renty rodzinnej,
  • emerytury lub renty rodzinnej z mundurowych systemów ubezpieczeń,
  • emerytury lub renty rodzinnej z ZUS,
  • świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby stałej funkcjonariusza służby mundurowej
  • uposażenia przysługującego sędziemu w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego.

Ulga dla seniora PIT-0 należy się również tym osobom, które mają ustalone prawo do emerytury lub renty rodzinnej lub nie mają jeszcze takiego prawa.

Na czym polega PIT-0 dla emerytów? Otóż taka preferencja podatkowa oznacza objęcie zerowym PIT przychodów, których wartość nie przekracza 85 529 zł w skali roku. Mogą one pochodzić z pracy na etacie, jak i prowadzonej przez emeryta działalności gospodarczej. Jeśli rozlicza się on według skali podatkowej, według stawek 12 i 32 proc., nie zapłaci podatku nawet do kwoty 115 528 zł. Związane jest to z tym, że na zasadach ogólnych pracującym emerytom przysługuje dodatkowa kwota wolna, która począwszy od 2022 roku wynosi 30 000 zł.

Ulga dla seniora w ramach PIT-0 przyznawana jest tylko tym emerytom, których dochody są objęte ubezpieczeniami społecznymi ZUS.

Wszystko to jest zgodne z art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazano w nim, że zwolnione z podatku są m.in. dochody ze stosunku pracy, z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowane według skali podatkowej, stawki liniowej lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Warunkiem skorzystania z ulgi jest niepobieranie pieniędzy z ZUS, pomimo takiej możliwości i kontynuowanie pracy.

ILE OBECNIE WYNOSI NAJNIŻSZA EMERYTURA W POLSCE?

Jeśli emeryt osiągnął wiek emerytalny i jednocześnie ma odpowiednio długi staż pracy (okresy składkowe i nieskładkowe), który dla kobiet wynosi 20 lat, a dla mężczyzn 25 lat, to ma prawo do uzyskania najniższej emerytury w Polsce. Minimalna, jaka obowiązuje od marca 2023 roku do lutego 2024 roku, wynosi 1445,48 zł netto i 1588,44 zł brutto. To tyle samo, co minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna i renta socjalna. Natomiast renta z tytułu niezdolności do pracy częściowej wynosi od marca 2023 roku 1191,33 zł.

IKE a może IKZE?
Sprawdź co bardziej Ci pasuje!
Załóż konto

Udostępnij poradę

Te porady mogą Cię zainteresować

Człowiek najczęściej nie jest w stanie pracować przez całe życie. Po osiągnięciu pewnego wieku zaprzestaje kariery zawodowej, ale w dalszym ciągu potrzebuje środków do utrzymania się. Trudne jest zaoszczędzenie takiej kwoty, która wystarczy na starość - dzięki opłacaniu ubezpieczenia emerytalnego, po spełnieniu określonych kryteriów, można otrzymywać co miesiąc świadczenie w ustalonej wysokości. Co warto o tym wiedzieć? Na czym dokładnie polegają ubezpieczenia emerytalne? Czy można odkładać…

Podstawą funkcjonowania systemu emerytalnego w Polsce jest ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazuje ona warunki nabywania praw do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Sprawdź, jakie możliwości i opcje są przewidziane w przepisach dla osób, które nie mają wypracowanych odpowiednich lat pracy, by otrzymać w normalnym trybie świadczenie. Czy przysługuje im emerytura minimalna?

Dla każdego człowieka emerytura oznacza istotną zmianę w życiu, która wiąże się z zakończeniem etapu aktywności zawodowej i otwarciem się na czas odpoczynku, relaksu, a także realizację wielu zadań i pasji. Jednakże pomyślna emerytura nie jest dziełem przypadku – wymaga od jednostki starannego planowania, rozważnych decyzji finansowych oraz dobrze przemyślanej strategii. Przejdźmy do omówienia kluczowych kroków dotyczących planowania emerytury: od spraw finansowych po nasze przygotowanie…

W momencie kiedy podejmujesz decyzję, że chcesz przejść na emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, powinieneś złożyć do ZUS odpowiedni wniosek. Następnie zostanie ustalone, w jakiej wysokości świadczenie Ci się należy. Zobacz, jak obliczyć emeryturę. Być może zmotywuje Cię to do tego, by zacząć oszczędzać na przyszłość!

IKE, czyli indywidualne konto emerytalne [WW1] jest elementem III, dobrowolnego filaru systemu emerytalnego w Polsce. Pozwala ono na dodatkowe odkładanie pieniędzy na przyszłą emeryturę. Sprawdź, czy warto do niego przystąpić.

Zgłoś sprawę
online
Odnów polisę