Najważniejsze informacje dotyczące wypadku przy pracy oraz w drodze do pracy lub z pracy
- Pracownik, który doznał wypadku w pracy lub jadąc do pracy, powinien niezwłocznie zawiadomić o zdarzeniu pracodawcę.
- Jednorazowe odszkodowanie z ZUS przysługuje przy stwierdzeniu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, na skutek wypadku przy pracy
- Po wypadku przy pracy przysługuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego, natomiast po wypadku w drodze do lub z pracy – zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego.
- Karta wypadku to dokument, który sporządzany jest w przypadku wypadków, do których doszło w drodze do pracy lub z pracy.
Wypadek przy pracy lub w drodze – obowiązki
Pracownik, który doznał wypadku przy pracy lub w drodze do miejsca wykonywania zatrudnienia, ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić o tym zdarzeniu przełożonego. Pracodawca ma natomiast 14 dni na ustalenie przyczyn i okoliczności wypadku, a także na sporządzenie odpowiedniej dokumentacji.
Wypadki w drodze do pracy lub z pracy mogą być ciężkie w skutkach, gdyż zwykle są to zdarzenia komunikacyjne: stłuczki dwóch pojazdów czy też potrącenia pieszego/rowerzysty. Warto pomyśleć o polisie na życie i wykupieniu dodatkowych rozszerzeń ochrony, dzięki którym możesz zyskać środki na lepsze i szybsze leczenie oraz rehabilitację.
| Świadczenia z ZUS o które można się ubiegać | Po wypadku przy pracy | Po wypadku w drodze |
| Zasiłek chorobowy | Tak | Tak
|
| Jednorazowe odszkodowanie | Tak | - |
| Świadczenie rehabilitacyjne | Tak
| Tak |
| Zasiłek wyrównawczy | Tak | - |
| Dodatek pielęgnacyjny | Tak | - |
Czy w praktyce po każdym wypadku przy pracy otrzymam odszkodowanie? Nie, jednorazowe odszkodowanie z ZUS przysługuje przy stwierdzeniu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. O tym, co można uznać za trwały uszczerbek, możesz przeczytać w Rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.
Jeśli chcesz otrzymać odszkodowanie za poniesiony uraz czy też czas pobytu w szpitalu, możesz liczyć na wypłatę odszkodowania jedynie posiadając polisę w firmie ubezpieczeniowej.
Czym jest wypadek w drodze do pracy i z pracy oraz wypadek przy pracy – kryteria prawne i kwalifikacja zdarzenia
Ustawa z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych podaje m.in. definicję wypadku przy pracy.
To zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, którego skutkiem jest uraz lub śmierć pracownika. Następuje ono:
- podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, lub bez takich poleceń,
- w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą firmy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Gdy ulegniesz wypadkowi w czasie podróży służbowej (w delegacji) będzie to tzw. wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy. W zakresie procedury powypadkowej oraz możliwych świadczeń z ZUS nie będzie się różnił od zdarzenia przy pracy.
Definicję wypadku w drodze do pracy i z pracy znajdziesz w Ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 57b stanowi, że za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważane jest zdarzenie nagłe spowodowane przyczyną zewnętrzną, do którego doszło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności, stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego. Warunkiem jest tutaj to, by droga do pracy czy z pracy była najkrótsza i nie została przerwana.
Okoliczności i przyczyny takich zdarzeń zostały ściśle określone. Do przyczyn zewnętrznych wypadku zaliczamy:
- czynniki mechaniczne (np. działanie pojazdów),
- działanie innych osób (np. pobicie),
- niekorzystne warunki atmosferyczne,
- działanie sił przyrody (np. powódź),
- potknięcie lub spadnięcie niezależne od ubezpieczonego.
Wypadkiem przy pracy lub w drodze do pracy i z pracy może być również sytuacja, w której uszczerbku na zdrowiu doznaje osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą. Pod tym względem własna działalność a praca na etacie nie różnią się względem siebie. Jeśli przedsiębiorca ulegnie wypadkowi w drodze z firmy, czyli z miejsca wykonywania działalności do domu, ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego z ZUS, o ile je opłacał.
Właściciel firmy budowlanej, dojeżdżający do miejsca pracy samochodem, uległ wypadkowi na skutek zasłabnięcia za kierownicą. Początkowo ZUS odmówił uznania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy, argumentując, że zasłabnięcie było spowodowane istniejącą wcześniej chorobą, a nie warunkami drogowymi. Po odwołaniu i przedstawieniu dokumentacji medycznej, stwierdzającej, że zasłabnięcie było incydentalnym zdarzeniem niezwiązanym z przewlekłą chorobą, ZUS zmienił decyzję i przyznał należne świadczenia.
Wątpliwości mogłoby budzić to, gdy pracownik uległ wypadkowi w drodze do pracy na emeryturze pomostowej. Jednak także i wtedy taka osoba ma prawo do określonych świadczeń powypadkowych.
Najkrótsza, najdogodniejsza czy przerwana droga – interpretacja pojęć w praktyce
Pracownik powinien wybrać najkrótszą możliwą trasę i nie przerywać jej, by wypadek w drodze z pracy i do pracy spełniał wymagania ustawowe.
Oczywiście, jak zawsze, również i tutaj istnieją pewne wyjątki. Jeśli przerwa na trasie do zakładu pracy była życiowo uzasadniona lub obrana przez poszkodowanego (dłuższa) droga była najdogodniejsza pod względem komunikacyjnym, takie zdarzenie również może zostać uznane za wypadek w drodze do pracy.
Osoba zatrudniona w korporacji, odbierająca dziecko z przedszkola w drodze z pracy do domu, została poszkodowana w wyniku upadku na chodniku przed placówką. Mimo że trasa została wydłużona o odbiór dziecka, zdarzenie uznano za wypadek w drodze z pracy, ponieważ, odbieranie potomstwa z placówek oświatowych stanowi uzasadnione przerwanie drogi z pracy do domu. Poszkodowana zachowała prawo do 100% wynagrodzenia za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim na skutek wypadku czyli tzw. zasiłek chorobowy.
Różnica między wypadkiem w drodze do pracy a wypadkiem przy pracy w świetle przepisów
Istnieje wiele cech wspólnych wypadków w drodze do pracy i wypadków przy pracy. Jednak zdarzenia te są rozpatrywane w ramach odrębnego postępowania i w inny sposób należy je udokumentować.
Jeśli dojdzie do wypadku przy pracy, pracodawca powołuje zespół powypadkowy, który ustala okoliczności i przyczyny zdarzenia. Zakończeniem działań tego zespołu jest sporządzony protokół powypadkowy.
Natomiast przy wypadkach w drodze do pracy lub z pracy pracodawca sporządza kartę wypadku. W praktyce protokół po wypadku przy pracy jest dłuższy od karty wypadku w drodze. Po wypadku przy pracy powoływany jest zespół, a po wypadku w drodze kartę sporządza jedna osoba (BHP-owiec, o ile jest zatrudniony).
Procedura zgłaszania i dokumentowania wypadku w drodze do pracy
Zasady prowadzenia postępowania po wypadku na trasie dom-praca określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 grudnia 2002 r. Wskazuje ono szczegółowo, jak ma zachować się pracownik i jakie są powinności pracodawcy w przypadku incydentu w czasie dojazdu do miejsca zatrudnienia.
Obowiązki pracownika po wypadku w trakcie dojazdu do miejsca zatrudnienia
Gdy pracownik ulegnie wypadkowi w drodze do pracy, obowiązkowo musi powiadomić o tym pracodawcę. Ułatwia to ustalenie okoliczności zdarzenia (dzięki zgromadzeniu określonych informacji na podstawie zawiadomienia o wypadku można prawidłowo wypełnić kartę wypadku).
Karta wypadku w drodze do pracy
Czym jest karta wypadku? To specjalny dokument, który obowiązuje od 2002 roku. Jego wzór reguluje rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jej sporządzania.
To oficjalny dokument, który sporządzany jest w przypadku wypadków, do których doszło w drodze do pracy lub z pracy. Zawiera szczegółowy opis wypadku i jego okoliczności. Na tej podstawie ustala się, czy zdarzenie podczas podróży do miejsca zatrudnienia było wypadkiem.
Terminy i formalności, jakich należy dopełnić po wypadku komunikacyjnym w drodze do pracy
Zasady przygotowania karty wypadku odnoszą się do przypadków, które zostały określone w art. 57b ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Terminy i formalności jakich trzeba dopełnić, określa rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jej sporządzania
Kto wypełnia formularz karty wypadku (po wypadku w drodze do pracy lub z pracy)?
Pracodawca lub osoba przez niego wyznaczona (zwierzchnik) ustala okoliczności zdarzenia – ma na to maksymalnie 14 dni od chwili otrzymania zawiadomienia od poszkodowanego pracownika o nieszczęśliwym wypadku w trakcie dojazdu do firmy. Co ważne, karta wypadku powinna zostać sporządzona w 2 egzemplarzach:
- dla poszkodowanego,
- dla pracodawcy
Karta wypadku w drodze do pracy – co powinna zawierać?
Karta wypadku w drodze do pracy powinna zawierać następujące informacje:
- dane płatnika (NIP, REGON i PESEL),
- dane poszkodowanego,
- datę i miejsce zdarzenia,
- miejsce pracy,
- standardowy czas rozpoczęcia i zakończenia pracy,
- dokładny opis wypadku (okoliczności zdarzenia, informacje o doznanym urazie),
- informacje o tym, jakie czynności podjęły odpowiednie służby (np. policja, straż pożarna),
- dane osobowe świadków wypadku,
- datę i miejsce sporządzenia karty wypadkowej.
Do karty wypadku należy dołączyć oświadczenia poszkodowanego i świadków oraz dokumenty medyczne. Warto wspomnieć, że obecnie większość towarzystw oferuje na swoich stronach internetowych gotowe formularze kart wypadku, co ułatwia zgłoszenie zdarzenia.
Prawo do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku po wypadku podczas dojazdów
Na podstawie karty wypadku, zgodnie z art. 92 § 1 pkt 2 Ustawy Kodeks pracy, poszkodowany pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy powstały wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
Jeśli czas niezdolności do wykonywania obowiązków zawodowych przedłuży się (33 dni w ciągu roku kalendarzowego lub 14 dni w ciągu roku kalendarzowego w przypadku pracowników po 50. roku życia), po okresie wynagrodzenia chorobowego zasiłek chorobowy z ZUS wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru.
Świadczenie rehabilitacyjne po wykorzystaniu zasiłku chorobowego
Poszkodowany może również starać się o świadczenie rehabilitacyjne, z którego ma prawo korzystać nawet przez 12 miesięcy. Wynosi ono:
- 90% podstawy (pierwsze 3 miesiące).
- 75% (pozostały okres).
Należy też podkreślić, że osobie, która doznała wypadku w drodze do pracy, nie przysługuje jednorazowe odszkodowanie z ZUS. Świadczenie rehabilitacyjne zastępuje zasiłek chorobowy po jego wyczerpaniu i nie stanowi dodatku do niego.
Wypadek w drodze do pracy a polisa na życie – ważne odszkodowanie
W przypadku nagłych zdarzeń w drodze do pracy, które powodują uszczerbek na zdrowiu, bardzo ważną rolę odgrywa czas. Często to właśnie szybkie podjęcie intensywnej, nierzadko kosztownej rehabilitacji umożliwia znaczną poprawę stanu poszkodowanego. Właśnie z tego powodu tak istotne jest posiadanie indywidualnej polisy na życie, która umożliwia szybkie otrzymanie świadczenia - zwykle towarzystwa wypłacają środki do 30 dni (warto dokładnie zapoznać się z OWU przed zawarciem umowy). Nie musimy liczyć tylko na ZUS, możemy otrzymać środki z różnych źródeł!
To ważne, by mieć środki na leczenie i rehabilitację natychmiast, a nie czekać na realizację czasochłonnych procedur przy wypadku komunikacyjnym w drodze do pracy czy wypadku innego rodzaju.
Najczęściej zadawane pytania o wypadek w drodze do pracy
Niezwłocznie powiadom pracodawcę o wypadku, zabezpiecz dowody (np. dokumentację medyczną, zdjęcia, dane świadków). Złóż w firmie oficjalne zgłoszenie i dołącz oświadczenie, opisujące okoliczności. Pracodawca sporządza kartę wypadku. w ciągu 14 dni
Wypadek w drodze do pracy należy zgłosić pracodawcy niezwłocznie, lub po ustaniu przeszkód uniemożliwiających niezwłoczne zawiadomienie o wypadku pracodawcę.
